NEKKRAMP

In de afgelopen periode zijn er enkele berichten in de media verschenen over nekkramp. Wat is dat nu eigenlijk, komt het vaak voor en waar moet u op letten? Daarnaast is het belangrijk om te weten of je er iets aan kunt doen.

Nekkramp: een vorm van hersenvliesontsteking.
Hersenvliesontsteking is een ernstige ziekte, die vooral veroorzaakt wordt door virussen en bacteriën. Een verraderlijke vorm is die, welke wordt veroorzaakt door de meningokokkenbacterie. In de volksmond wordt het dan nekkramp genoemd. In ons land wordt deze ziekte ongeveer 600 keer per jaar vastgesteld. Het betreft meestal jonge kinderen tot 5 jaar en jongeren/jongvolwassenen vanaf 14 jaar. Behandeling met een antibioticum is goed mogelijk. Soms verloopt de infectie echter zo snel en heftig, dat de patiënt aan “bloedvergiftiging” overlijdt.

In de winter draagt ongeveer 10% van de bevolking de meningokokkenbacterie bij zich in de neus of keel zonder daar ziek van te worden. Men is dan gedurende een periode van enkele weken tot maanden besmet en daarna verdwijnt de bacterie weer uit het lichaam. Door hoesten of niezen komt de bacterie in druppeltjes in de lucht. Door die lucht in te ademen kan besmetting plaats vinden.
Slechts bij een fractie van al die besmette mensen breekt de ziekteverwekker door de verdedigingslinies van het lichaam. Het veroorzaakt dan een ontsteking van de hersenvliezen en/of bloedvergiftiging. Er zijn dus veel meer mensen tijdelijk drager van de bacterie dan mensen met de verschijnselen van de ziekte.

Fryslân
In onze provincie wordt deze aandoening jaarlijks 20 tot 25 maal vastgesteld. Dit past in het landelijke beeld. Wanneer de diagnose wordt vastgesteld bij een kind in een kindercentrum of op een school is er bij ouders en leerkrachten vaak behoefte aan informatie over besmettingskansen e.d.. GGD Fryslân voorziet daar dan ook meestal in. In de voorlichting wordt dan vermeld, dat er hoogst zelden een tweede persoon in dezelfde periode in dezelfde groep of klas ziek wordt. Die kans is wel groter voor gezinsleden van de zieke. Die krijgen dan ook meestal enkele dagen een antibioticum.

Verschijnselen
Bij hersenvliesontsteking zijn de verschijnselen:
1. hoge koorts, vaak met koude rillingen,
2. misselijkheid en braken,
3. hoofdpijn,
4. buigen van het hoofd (“kin op de borst”) is pijnlijk,
5. baby's zijn slaperig en drinken slecht; zijn prikkelbaar en huilen anders dan
gewoonlijk, bijvoorbeeld bij het verschonen van een luier

Bij bloedvergiftiging zijn de verschijnselen:
1. sufheid (geen contact krijgen),
2. kleine paarsrode puntjes in de huid; bij erop drukken blijven de puntjes zichtbaar; het zijn bloedinkjes, een alarmerend signaal; dat geldt ook voor grotere bloeduitstortingen.

Er is nog geen vaccin tegen de in Nederland meest voorkomende vorm van meningokokkenziekte. In het algemeen is het belangrijk, alert te zijn op de verschijnselen en zonodig een arts te raadplegen.
Zoals gezegd, kan hersenvliesontsteking veroorzaakt worden door diverse ziekteverwekkers, zoals virussen en bacteriën. Sinds 1993 worden zuigelingen op het consultatiebureau ingeënt tegen infectie door de Hib-bacterie. Dat heeft er voor gezorgd, dat hersenvliesontsteking door deze bacterie sterk is teruggedrongen.

Meer informatie